عند بعضٍ ، يعنى نزد اشخاصى كه به اصالت ماهيت قائلند . « 1 » 7 - سبق بالحقيقه : كه مرحوم آخوند فرموده است . « 2 » و آن اين است كه ملاك تقدم دو چيز براى يكى بالذات و براى ديگرى بالمجاز و العنايه ثابت باشد ، مثل حركت كه اولًا و بالذات براى سفينه ، و ثانياً و بالعرض براى جالس سفينه ثابت است . فرق سبق بالحقيقه با سبق بالعليه در اين است كه در سبق بالعليه حركت براى لاحق هم ثابت است مثلًا در « تحركت اليد فتحرك المفتاح » مفتاح هم حركت مىكند ، منتها در مرتبهء متأخر و لكن در سبق بالحقيقه ، اصلًا لاحق حركت نمىكند و حركت نسبت به او بالمجاز و الاعتبار است و ملاك سبق از لاحق صحت سلب دارد ، مانند موجود كه در وجود سبق بر ماهيت دارد به طورى كه وجود بالذات مال موجود است و ماهيت بالعرض موجود شده به طورى كه مىتوان وجود را از او سلب كرد . 8 - سبق دهرى : كه محقق داماد اضافه كرده « 3 » و شرح آن بعداً خواهد آمد .

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به : قبسات ، ص 63 ؛ اسفار ، ج 3 ، ص 257 ؛ شوارق الالهام ، ج 1 ، ص 104 . ( 2 ) - اسفار ، ج 3 ، ص 257 . ( 3 ) - رجوع كنيد به : قبسات ، ص 87 - 88 .